Leges niet langer melkkoe

Europees Hof: gemeente mag alleen werkelijke kosten factureren

In: Bedrijventerrein, Buitengebied, Vraagbundeling, Kern en woonwijk, Digitale gemeente, Glasvezel

Leges niet langer melkkoe

Door een uitspraak van het Europese Hof van Justitie is het gemeenten niet langer toegestaan de kas te spekken met dure vergunningen voor de aanleg van telecommunicatieverbindingen.

Graven gunstig voor begroting

Door de digitalisering van de samenleving worden er jaarlijks tientallen kilometers nieuwe glasvezel in de grond gestopt. Daar zijn regels voor: de aannemer meldt het graafwerk bij het Kadaster en dient een aanvraag in bij de gemeente. Daarin wordt precies aangegeven hoe en waar de kabels worden gelegd en wat er wordt gedaan om het bodemdek weer in de oorspronkelijke staat terug te brengen. De gemeente beoordeelt het ontwerp en kijkt of de werkzaamheden kunnen worden gecombineerd met andere aanvragen. Als er geen bezwaren zijn, wordt vergunning verleend. De leges die daarvoor in rekening worden gebracht, rijzen in sommige gevallen de pan uit en vormen zo een aangename aanvulling op de gemeentebegroting.

Juridisch steekspel

Voor de aanleg van een glasvezelnetwerk in een stad in het midden van het land vroeg de gemeente bijna 150.000 euro aan legeskosten. De vergunningvrager betwiste dit bedrag en ging in beroep, dat door de rechtbank werd verworpen. In hoger beroep stelde het gerechtshof de aanvrager weer in het gelijk, waarop de gemeente beroep in cassatie instelde bij de Hoge Raad, die de zaak aan het Europese Hof voorgelegde. Die kwam tot de conclusie dat de gemeente weliswaar een vergoeding mag vragen voor het beoordelen van de aanvraag, maar dat die alleen dient om de administratieve kosten te dekken. Los van de artikelen en jurisprudentie waarop dit arrest is gebaseerd, komt het erop neer dat hoge kosten in tegenspraak zijn met een vrije markt en van negatieve invloed zijn op het aanbod, de kwaliteit en de prijs van consumentendiensten.

Gevolgen voor burger en bestuur

De leges die een gemeente in rekening brengt, moeten in overeenstemming zijn met de te leveren tegenprestatie. Die is niet te vertalen in een prijs per meter, een principe dat tot nu toe veel werd toegepast. Het maakt voor de beoordeling niet veel uit of een kaarsrecht kabeltracé door een berm 50 of 70 meter lang is; daar besteedt een ambtelijk specialist ongeveer evenveel tijd aan. Als een prijs per meter wordt gehanteerd, loopt de prijs onevenredig op naarmate de tracélengte toeneemt.

De betreffende gemeente in het midden van het land heeft de betwiste tariefstructuur in elk geval tot 1 januari 2018 gehanteerd, maar zal met de kennis van nu met een alternatief moeten komen om niet nog een keer door de juridische mangel te worden gehaald. Voor burgerinitiatieven in het buitengebied is het arrest een steuntje in de rug om in elk geval de gemeentelijke kosten voor de aanleg van glasvezelnetwerken binnen de perken te houden.


Glasvezel Scan
Breedband voor bedrijven, burgers of meteen voor iedereen? Ontdek de kansen binnen uw gemeente!